BİYOLOJİ PORTALI

Bu yazıyı paylaşabilirsiniz

ENZİMLER-1

ENZİMLER

-Enzimler; canlılarda gerçekleşen biyokimyasal reaksiyonların aktivasyon enerjisini düşürerek reaksiyonları hızlandıran ve reaksiyonlardan değişmeden çıkan biyolojik katalizörlerdir.

-Aktivasyon enerjisi: Bir tepkimenin başlayabilmesi için gerekli olan en düşük enerji düzeyidir.

-Bazı reaksiyonların başlayabilmesi için sadece ısı yeterli iken; bazılarında hem ısı hem de ATP de gereklidir. Ancak ısı aktivasyon enerjisini değiştirmez.

Enzimli ve enzimsiz reaksiyon grafiği

Enzimli ve enzimsiz reaksiyon grafiği

-Katalizör: Reaksiyonlara girerek reaksiyonları hızlandıran ve

hiç bir değişikliğe uğramadan reaksiyondan çıkan maddelerdir.

-Demir, platin gibi metal iyonları ve enzimler örnek verilebilir.

Enzim çeşitleri : Yapılarına göre 2 çeşittir.

a) Basit enzimler : Sadece proteinden oluşmuş enzimler . ÖRN: Bütün sindirim enzimleri , üreaz gibi.

b) Bileşik enzimler (holoenzim= tam enzim): Protein olan esas kısım ve protein olmayan organik veya inorganik yardımcı kısımlardan meydana gelir.

Protein kısma, Apoenzim denir. Enzimin hangi maddeye etki edeceğini belirler. Yani substratı tanır.

Yardımcı kısım, organik ise koenzim (B grubu vit. NAD, FAD vb), inorganik ise kofaktör (Ca,K,Na vb.) denir.  Koenzim veya kofaktör, substratı etkiler. Yani enzimi aktifleştirir.

-Yardımcı kısım, apoenzime göre daha küçük yapılırdır.

ENZİMLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

-Hücredeki tüm metabolik tepkimeler enzimlerle gerçekleşir.

-Enzimler de proteinler gibi canlılarda DNA şifresine uygun üretilen özel protein yapıda moleküllerdir.

-Her enzimin yapısında protein bulunur. Ancak vitamin veya mineral bulunmak zorunda değildir.

-Enzimlerin etki ettiği maddeye substrat denir. Enzimin substratı tanıyan kısmı protein kısımdır. Enzim ile substratı arasında yüzey uyumu vardır.(anahtar-kilit uyumu gibi) Bu nedenle sadece belirli  substratlara etki ederler.

-Reaksiyon sırasında enzim substratına geçici olarak aktif bölgeden bağlanır. Enzim substrat kompleksi oluşur. Enzim etkisiyle substrat ürüne dönüşürken enzim serbst kalır.

      S         +      E      ↔          SE               →         A + B    +      E

(Substrat)   (Enzim)   (Substrat+Enzim)         (Ürünler)     (Enzim)

- Enzimler tepkimeyi başlatmazlar, başlayan tepkimeyi

hızlandırırlar. Değişmeden çıkarlar, tekrar tekrar kullanılırlar.

-Her hücrede tepkime çeşidi kadar enzim çeşidi vardır.

-Enzimler, belirli bir koenzim ya da kofaktörle birlikte çalışır. Fakat bir koenzim ve kofaktör, birden fazla enzim ile çalışabilir. Bu nedenle enzim çeşidi, kofaktör ve koenzim çeşidinden daha fazladır.

-Enzimler genellikle çift yönlü çalışır yani rol aldığı tepkimeler tersinirdir. Sindirim enzimleri bu genellemenin dışında tepkimeyi tek yönlü yürütecek biçimde çalışır.

           CO2 + H2O  H2CO3

                          H2CO3  CO2 + H2O

-Enzimler çok hızlı çalışır. Örneğin vücutta hücresel solunum faaliyetleri sonucu oluşan hidrojen peroksidin (H2O2) beş milyon molekülü, katalaz enziminin varlığında bir saniyede parçalanırken aynı sayıda molekül demir atomunun katalizörlüğünde vücut dışında üç yüz yılda parçalanır.

-Enzimler hücrede takım hâlinde çalışır. Bir enzimin etki ettiği tepkimenin ürünü, kendinden sonra gelecek enzimin substratı olabilir.

-Örneğin nişasta parçalanırken amilaz enziminin ürünü olan maltoz, maltaz enziminin substratını oluşturur.

-Takım hâlinde iş gören enzimlerin çalışmaları geri besleme (geri bildirim) mekanizması ile düzenlenir. Miktar yeterli düzeye ulaştığında son ürün ilk enzime bağlanarak enzimin çalışmasını durdurur. Takımdaki diğer enzimler de çalışamaz.

Substrat        A            B          C (SON ÜRÜN)

                        Yeteri düzeyde son ürün oluşunca bu ürün

                       ENZİM1’e bağlanarak reaksiyonu durdurur.

-Hücrede son ürün tükendiğinde takımdaki enzimler yeniden çalışmaya başlar.

-Aktif enzimler, genellikle subrtratlarının sonuna “az” eki getirilerek isimlendirilir.

Örnek: Substrat                         Enzim

               Lipit                                Lipaz

               Maltoz                           Maltaz

               Sükroz                           Sükraz

-Pasif enzimler ise sonuna “jen” eki getirilerek isimlendirilir.

Örnek: Pepsinojen, Tripsinojen, Kimotripsinojen gibi.

- Enzimler hücrede içinde üretilir, hücre içinde ve hücre dışında da çalışır. Yapay olarak da üretilebilir.

Örneğin; mide ve bağırsaktaki besinlerin sindirimini sağlayan enzimler hücre dışında çalışmaktadırlar.

-Enzimler, etkinliklerini substratının dış yüzeyinden başlatır. Dış yüzeyin artması enzim etkinliğini arttırır.

-Farklı enzimlerin substratı aynı olabilir. Ancak, enzim değiştikçikçe aynı substrattan farklı ürünlere oluşabilir.

Örnek:

Substrat              Enzim                             Ürünler       .

Glikoz                       A                       CO2 + Etil alkol + Enerji

Glikoz                       B                       Laktik asit + Enerji

(Glikoz)n                   X                       Nişasta

(Glikoz)n                   Y                       Glikojen

 

user profile image
eda seren uykuş gönderdi.
2.5.2017 / 1.38

mükkemelsiniz


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR