BİYOLOJİ PORTALI

Bu yazıyı paylaşabilirsiniz

KIKIRDAK DOKU ve ÇEŞİTLERİ

11.  SINIF ÜNİTE, KONU, KAZANIM VE AÇIKLAMALARI

11.1.2. Destek ve Hareket Sistemi

 Anahtar Kavramlar

 eklem, kas, kemik, kıkırdak, tendon

 11.1.2.1. Destek ve hareket sisteminin yapı, görev ve işleyişini açıklar.

a. Kemik, kıkırdak ve kas doku açıklanır.

b. Destek ve hareket sisteminin yapısı işlenirken görsel ögeler, grafik düzenleyiciler, e-öğrenme nesnesi ve uygulamalarından yararlanılır.

c. Kemik ve kas çeşitleri açıklanır.

ç. Kıkırdak ve eklem çeşitleri ile vücutta bulunduğu yerlere örnekler verilir. Yapılarına girilmez. 

 KIKIRDAK DOKU

- Memeli embriyolarında iskelet, başlangıçta kıkırdak yapıda olup daha sonra minerallerin birikmesiyle kemikleşir. Eklemlerde, kaburga uçları gibi yerlerde kemikleşme olmaz. Bu bölgeler hayat boyu kıkırdak olarak kalır.

-Kıkırdak doku düzgün yüzeyli, dayanıklı ve esnek olması nedeniyle eklem yüzeylerinde kemiklerin hareketini kolaylaştırır.

-Ayrıca doğumdan önce ve sonra kıkırdak yapıda olan epifiz plağı uzun kemiklerin gelişmesini ve büyümesini sağlar.

-Kıkırdak doku esneme özelliğine sahip olup kıkırdak hücreleri ve ara maddeden oluşur.

-Kıkırdak dokuda kan damarları, sinir veya lenfatik damarlar bulunmaz. Bu özelliği ile epitel dokuya benzer. Hücrelerin beslenmesi bağ dokudan difüzyon ile sağlanır. Atık maddeler de aynı yolla uzaklaştırılır.

- Kıkırdak doku hücrelerine kondrosit, kondrositler arasında bulunan ara maddeye ise kondrin adı verilir.

-Kondrositler, bir matriksle çevrili laküna içine yerleşik hücrelerdir. 

- Kıkırdak hücreleri yuvarlak veya oval şekilli büyük çekirdekli hücrelerdir. Bu hücreler kapsülle çevrilidir.

-Kapsül içerisinde birden fazla kondrosit bulunuyorsa bu yapıya kondron (izogen grup) denir.

-Kıkırdak dokuda yenilenme yeteneği çok azdır. Zedelenme olursa önce bağ doku oluşur ve daha sonra bu doku kıkırdak dokuya dönüşür.

Şekil: Kıkırdak doku

 

Hücreler arası maddedeki liflerin yapısına, düzenine ve miktarına göre 3 çeşittir.

a. Hiyalin kıkırdak,

b. Elastik kıkırdak,

c. Fibröz kıkırdak.

a. Hiyalin Kıkırdak

-Bulunduğu yerler:

-Embriyo döneminde iskelet, hiyalin kıkırdaktan yapılmıştır.

-Ergin bireylerin bronşlarında, soluk borusunda, burunda, kemiklerin eklem başlarında ve kaburga uçlarında hiyalin kıkırdak bulunur.

 

b. Elastik Kıkırdak

-Bulunduğu yerler:

-Kulak kepçesi, kulak yolu, östaki borusu ve epiglotis (gırtlak kapağı) elastik kıkırdaktan meydana gelmiştir.

 

c. Fibröz Kıkırdak

-Bulunduğu yerler:

-Omurlar arasındaki disklerde, diz kapağı ve köprücük kemiği gibi kemiklerin eklem yaptığı yerlerde fibröz kıkırdak bulunur.

SORU 1. Kıkırdak doku ile ilgili olarak;

I. epifiz plağını oluşturur.

II. kan damarları, sinir veya lenfatik damarlar bulunmaz.

III. hücrelerine kondrin denir.

IV. mitozla bölünüp çoğalabilirler.

V. eklemlerin sürtünmesiz olarak hareketine olanak sağlar.

yargılarından hangileri doğrudur?

A) Yalnız I      B) Yalnız V    C) I, II ve III

D) I, II ve V    E) I, II, IV ve V    

 

 

SORU 2. Hücreler arası maddedeki liflerin yapısına, düzenine ve miktarına göre 3 çeşit kıkırdak vardır.

a. Hiyalin kıkırdak,

b. Elastik kıkırdak

c. Fibröz kıkırdak

Bunların vücudumuzda bulunduğu yerler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

 

a

b

c

A)

Burun

Eklem başları

Kulak yolu

B)

Diz kapağı

Östaki borusu

Omurlar arasındaki diskler

C)

Soluk borusu

Kulak kepçesi

Omurlar arasındaki diskler

D)

Kaburga uçları

Omurlar arasındaki diskler

Embriyonik iskelet

E)

Omurlar arasındaki diskler

Östaki borusu

Gırtlak kapağı

 

 

SORU 3. Vücudumuzda kan damarı ve sinir hücreleri içermeyen iki doku aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

A) Kas-Kemik      B) Kkıkırdak-Kemik

C) Epitel-Kemik   D) Epitel-Kıkırdak

E) Bağ-Kas

 

 

CEVAPLAR ve ÇÖZÜMLERİ

1. Kıkırdak doku hücrelerine kondrosit denir.

Cevap: E

 

2. Soluk borusu: Hiyalin, kulak kepçesi: Elastik, Omurlar arasındaki diskler: Fibriöz kıkırdaktır.

Cevap: C

 

3. Vücudumuzda kan damarı ve sinir hücreleri içermeyen, kıkırdak doku ve epitel dokudur.

Cevap: D

 

 

user profile image
mustafa gönderdi.
19.09.2018 / 23.34

heykelinizi yapsak emeğinize altın yetmez.


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR