BİYOLOJİ PORTALI

Bu yazıyı paylaşabilirsiniz

FOTOSENTEZ HIZINA ETKİ EDEN ÇEVRESEL FAKTÖRLER

-Fotosentetik bir hücrenin birim zamanda kullandığı CO2 veya ürettiği O2 miktarı fotosentez hızını gösterir.

-Fotosentez aynı anda birden çok faktörün etkisi altındadır. Bu durumda fotosentezin hızını, miktarı en az olan faktör belirler. Buna minimum yasası denir.

- Fotosentez hızını etkileyen faktörler çevresel ve genetik olmak üzere ikiye ayrılır.

Çevresel faktörler

Genetik (Kalıtsal) faktörler

-Işık şiddeti

-Işığın dalga boyu

-CO2 miktarı

-Ortam sıcaklığı

-Ortamın pH değeri

-Su miktarı

-Mineraller

- Kloroplast sayısı

-Stoma sayısı, konumu ve büyüklüğü

-Yaprak yapısı ve sayısı,

-Epidermis ve kutikula kalınlığı

-Enzim miktarı

 

A. Çevresel faktörler:

1. CO2 miktarı: CO2, fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimelerinin başlaması için gereklidir. CO2 miktarı arttığında fotosentez hızı belirli bir değere kadar artar. Sonra da sabit kalır. Havadaki CO2 yoğunluğu belirli bir sınırın altına düşerse bitki CO2 bağlayamaz ve fotosentez durur. Bu sınır yaklaşık %0,005’tir.

-Kalsiyum hidroksit Ca(OH)2 veya potasyum hidroksit (KOH), Na(OH), Ba(OH)2 gibi CO2 bağlayan bileşiklerin ortamda bulunması fotosentez hızını düşürür. Sodada ve gazozda CO2 ve mineral fazla olduğu için fotosentez hızını olumlu etkiler.

CO2 Miktarının Fotosentez Hızına Etkisi

Grafik: CO2 Miktarının Fotosentez Hızına Etkisi

2. Işık şiddeti: Bitkiler ışıksız ortamda fotosentez yapamaz. Işık, fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde ATP ve NADPH+H+ sentezlenmesinde kullanılır. Işık şiddeti arttıkça fotosentez hızı belirli bir seviyeye kadar artar, sonra sabit kalır.

Işık Şiddetinin Fotosentez Hızına Etkisi

Grafik: Işık Şiddetinin Fotosentez Hızına Etkisi

3. Işığın dalga boyu: Fotosentez, 350-780 nm dalga boyu aralığındaki görünür ışıkta gerçekleşir. Canlıların fotosentez yapabilmesi için öncelikle ışığın soğrulması gerekir. Klorofil

mor, mavi ve kırmızı dalga boylarındaki ışığı en iyi soğurduğu için fotosentez bu dalga boylarında daha hızlıdır. Fotosentez hızının en düşük olduğu dalga boyu ise klorofil tarafından yansıtılan yeşil renge karşılık gelmektedir.

Işığın Dalga Boyunun Fotosentez Hızına etkisi

Grafik: Işığın Dalga Boyunun Fotosentez Hızına etkisi

-CO2 ve ışık şiddeti bir arada düşünülürse, CO2 miktarı arttıkça fotosentez hızı da artmakta, ancak sonra sabit kalmaktadır.

Işık şiddeti artırıldıkça CO2 miktarındaki artış ile birlikte fotosentez hızı biraz daha artmakta, ancak sonra yine sabit kalmaktadır. Doyma noktasına kadar fotosentez hızını CO2 belirlerken doyma noktasından itibaren ışık şiddeti belirleyici faktör olmaktadır.

Işık Şiddeti ve CO2 Miktarının Fotosentez Hızına Birlikte Etkisi

Grafik: Işık Şiddeti ve CO2 Miktarının Fotosentez

Hızına Birlikte Etkisi

4. Ortam sıcaklığı: Fotosentezin ışıktan bağımsız tepkimeleri üzerinde daha çok etkilidir. Çünkü bu tepkimelerde bir çok enzim görev yapmaktadır. Sıcaklık artışı tepkimelerin hızını da artırır; belirli bir noktadan sonra ise bu artış tepkimeleri durdurabilir. Fotosentezin ideal sıcaklık (optimum sıcaklık) derecesi 25-350C arasıdır. 350C'un üstüne çıktığında genellikle enzim yapısı bozulacağından fotosentez hızı düşer ve durur.

Sıcaklığın Fotosentez Hızına Etkisi

Grafik: Sıcaklığın Fotosentez Hızına Etkisi

5. Su miktarı: Fotosentezin ışığa bağımlı tepkimelerinde su,

iyonlarına ayrılarak FS II için elektron, NADP+ için hidrojen ve

atmosfer için oksijen kaynağı olur. Fotosentezde kullanılan CO2 bitkiye stomalardan girer. Stomaların açılması da bitkideki su oranına bağlıdır. Ayrıca fotosentez enzimlerinin çalışması için su oranının belirli bir değerde olması gerekir.

Bitkide su miktarı %15’in altına düşerse enzimler çalışmayacağı için fotosentez durur.

Su Miktarının Fotosentez Hızına Etkisi

Grafik: Su Miktarının Fotosentez Hızına Etkisi

6. Mineraller: Mineraller hem biyokimyasal süreçlerde görev yapar hem de fotosentez elemanlarının yapısına katılır. Örneğin Fe, ETS elemanlarından ferrodoksinin ve klorofil sentezini katalizyen bir enzimin yapısına katılır. Mg klorofilin yapısında bulunur. Mn, Ca, K ise fotosentezde rol oynayan bazı enzimlerin kofaktörüdür. Minimum yasasına göre fotosentez hızını miktarı en düşük olan mineral belirler.

7. Ortamın pH değeri: Fotosentez, özellikle ışığa bağımlı olmayan reaksiyonların enzimatik yönü yüksek olduğundan, enzimler de belirli pH aralıklarında çalıştıklarından dolayı ortam pH’ı fotosentez hızını etkiler.

 

 

user profile image
hilal gönderdi.
11.2.2017 / 12.13

sitenizi çok başarılı buldum teşekkürler .

user profile image
özcan yılmaz gönderdi.
13.10.2017 / 0.11

fetgemliler buradasınız bılıyorum. :D

user profile image
özcan yılmaz gönderdi.
13.10.2017 / 22.40

Gerçekten cok basarılı bır sıte, ayrıca arka plan ın gözümüzü yormaması çok güzel tebrik ederim. (FETHİ GEMUHLUOĞLU FEN LİSESİ ONUR KURULU DAİMİ ASİL ÜYESİ)


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR