BİYOLOJİ PORTALI

OKSİJENLİ SOLUNUM FOTOSENTEZ İLİŞKİSİ, SOLUNUM KATSAYISI

Oksijenli solunum ve Fotosentez

-Canlı organizmalardaki bütün biyokimyasal olaylar için enerji gereklidir. Enerjinin kaynağı vücudumuza aldığımız besinlerdir Besinlerin yapısında bulunan enerjinin kaynağı ise güneş enerjisidir.

-Fotosentetik canlılar, güneş enerjisi yardımı ile yaşamın devamı için gerekli enerjiyi besinlerin yapısında depo ederler.

Fotosentez ve solunum tepkimeleri arasında birbirlerini tamamlayıcı döngüsel bir ilişki bulunmaktadır. Oksijenli solunum tepkimelerinin son ürünü olan su ve CO2 fotosentezin hammaddesidir. Fotosentezde oluşan besin ve oksijen de solunumun hammaddesidir.

-Bitkiler gündüz hem fotosentez hem de solunum yapar. Gece doğal ortamlarda fotosentez durur, solunum devam eder. Yani ortama CO2 verirler. Bunun için yatak odalarında fazla bitki bulundurmak doğru değildir.

ÖNEMLİ!!

Solunum-Fotosentez hızları arasındaki ilişki

1. Fotosentez hızı > Solunum hızı olursa; (Normal şartlar altında gündüz)

-Solunumda üretilen CO2 atmosfere verilmez, tekrar fotosentezde kullanılır. Ancak CO2 yeterli gelmediği için atmosferden CO2 alınır.

-Fotosentezde üretilen O2’nin bir kısmı O2’li solunumda tüketilir, O2’nin büyük bir kısmı atmosfere verilir.

-Fotosentezde üretilen besinin bir kısmı solunumda tüketilir, geriye kalan besin yapıya katılır ve depo edilir. Bundan dolayı bitkide ağırlık artışı olur.

Şekil: Fotosentez hızı > Solunum hızı olursa;

2. Fotosentez hızı = Solunum hızı olursa;

 -Solunumda üretilen CO2 atmosfere verilmez, atmosferden de CO2 alınmaz.

-Fotosentezde üretilen O2 atmosfere verilmez, atmosferden de O2 alınmaz.

-Bitkide ağırlığın değişmesi beklenmez.

3. Fotosentez hızı < Solunum hızı şeklinde olursa;

-Solunumda üretilen CO2 fotosentez için fazla gelir, bir kısmı da atmosfere verilir. Fotosentezde üretilen O2 yeterli gelmez, atmosferden O2 alınır. Ağılık azalmaya başlar.

Bitkinin köklerinde üretilen CO2’nin durumu:

-Bildiğiniz gibi kök hücrelerinde fotosentez gerçekleşmez. Köklerde üretilen CO2 gece ve gündüz sürekli atmosfere verilir.

-Köklerde üretilen CO2’nin fotosentezde kullanılabilmesi için izlemesi gereken yol:

-Kök → CO2 → Toprak → CO2 → Atmosfer → Bitki

Tohumdaki durum:

-Kuru tohum canlıdır, ancak kabuktan dolayı atmosferden O2 alamaz. Bu nedenle de oksijensiz solunum yapar.

-Çimlenme sürecindeki tohum oksijenli solunum yapar.

-Tohumlarda çimlenme tamamlanıncaya kadar fotosentez yapılmadığı için kuru ağırlık azalır.

-Çimlenmiş tohum hem oksijenli solunum hem de fotosentez yapar.

-Çimlenme tamamlandıktan sonra fotosentez yapılmaya başlandığı için kuru ağırlık artar.

-Gece ve gündüz fotosentez durumunu grafikle ifade edelim:

-Gece ve gündüz solunum durumunu grafikle ifade edelim;

SOLUNUM KAT SAYISI (SK)

-Oksijenli solunumda üretilen CO2 miktarının tüketilen O2 miktarına oranına solunum katsayısı denir.

SK = 

-Solunum katsayısı oksijenli solunumda kullanılan substrat çeşidine bağlı olarak değişebilir. Örneğin;

1. Karbonhidrat içeriği yüksek buğday, bezelye vb tohumların çimlenmesi sırasında O2li solunumda bunların monomerleri kullanıldığında üretilen CO2 ile tüketilen O2 miktarları eşit olduğunda deney düzeneğinde basınç değişmediğinden dolayı renkli sıvı dengede kalır.

C6H12O6 + 6 O2 →6CO2 + 6 H2O + Enerji 

SK =   =1 (SK=1)

2. Yağ içeriği yüksek olan ayçiçeği tohumunun çimlenmesi sırasında O2’li solunumda yağlar substrat olarak kullanıldığın da tüketilen O2 miktarı, üretilen CO2 miktarından fazla olduğu için kabın iç basıncı azalacak ve renkli sıvı borunun kaba bağlı kolunda yükselecektir.

C18H34O2 + 51/2 O2 → 18 CO2 + 17 H2O + Enerji 

SK =  =0,7 (SK<1)

3.Nohut fasulye gibi protein içeriği yüksek tohumların çimlenmesi sırasında veya organik asitler O2’li solunum sırasında substrat olarak kullanıldığında üretilen CO2 miktarı tüketilen O2 miktarından fazla olduğu için kabın iç basıncı artacak bunun sonucunda renkli sıvı seviyesi kaba bağlı kolunda düşerken diğer kolda yükselecektir.

C2H2O4 + 1/2 O2 → 2CO2 + H2O + Enerji

 SK =  = 4 (SK>1)

 

Karbonhidrat içeriği yüksek tohum

SK=1)

Yağ içeriği yüksek  tohum

(SK<1)

 

Protein veya organik asit içeriği  yüksek tohum

(SK>1)

 


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR