BİYOLOJİ PORTALI

Bu yazıyı paylaşabilirsiniz

DİHİBRİT ÇAPRAZLAMA ve ÖRNEK SORULAR

-İki karakter bakımından heterozigot olan bireylere dihibrit, bunların çaprazlanmasına da dihibrit çaprazlama denir.

-Mendel, yapmış olduğu monohibrit çaprazlamalardan sarı tohum oluşumundan sorumlu alelin baskın (Y) ve yeşil tohum oluşumundan sorumlu alelin ise çekinik (y) olduğunu belirlemişti.

-Aynı şekilde, yuvarlak tohum oluşumundan sorumlu alelin baskın (R) ve buruşuk tohum oluşumundan sorumlu alelin ise çekinik (r) olduğunu saptamıştı.

-Mendel, arı döl sarı-düz tohumlu bezelyeler (YYRR) ile arı döl yeşil-buruşuk tohumlu bezelyeleri (yyrr) çaprazlayarak, her iki karakter bakımından heterozigot olan (YyRr) dihibrit F1 dölünü elde etti.

-Mendel, dihibrit olan F1 dölünü, kendi arasında çaprazlayarak (kendileştirme çaprazlaması ile) (YyRr x YyRr) F2 dölünü elde etti ve F2 dölündeki bireylerin fenotiplerini belirleyerek bunların toplam içerisindeki oranlarını hesapladı.

 

-Dihibrit çaprazlama sonucu oluşan F2 dölünün genotip ve

fenotip oranları aşağıdaki gibi de gösterilebilir:

Dihibrit çaprazlama ile F2 dölünde oluşan bireylerin fenotip ayrışım oranı 9:3:3:1 şeklinde ortaya çıkar.

UYARILAR:

1. Bireylerin oluşturabileceği gametçeşidi sayısı 2n formülü ile hesaplanır. "n" heterozigot karakter sayısıdır.

2. Kendileştirme çaprazlamalarında bireylerdeki karşılıklı heterozigot karakter sayısı "n" olmak üzere;

-Fenotip çeşidi: 2n,

-Genotip çeşidi: 3n,

-Genotip sayısı 4n formülü ile bulunur.

 

Örnek soru 1: AaBBCcDdEe genotipine sahip canlının oluşturabileceği gamet çeşidini bulunuz.

Çözüm: Dört heterozigot karakter olduğu için

2n=24=16 çeşit gamet oluşur.

 

Örnek soru 2: AABbCcDdee genotipli bireyde ABcde genotipli gametin oluşum oranı nedir?

Çözüm: Her bir karakter bağımsız düşünüldüğünde ABcde genlerinin aynı gamette bulunma olasılığı ayrı ayrı bulunma olasılıklarının çarpımına eşittir.

Homozigotluk gamet çeşidini etkilemez. Heterozigotluk gamet çeşidini artırır.

AA

Bb

Cc

Dd

ee

Birlikte olma oranı

1/1A 

1/2B

1/2c

1/2d 

1/1e

1.1/2.1/2.1/2.1=1/8

 

Örnek soru 3: AaBBCc genotipli bir bireyle aaBbcc genotipli bir bireyin çaprazlanmasından AaBbcc genotipli bireyin oluşma olasılığı nedir? (Genler bağımsızdır)

Çözüm: Her bir karakterin genotipleri ayrı ayrı çaprazlanarak istenen genotiplerin oranı bulunur. Sonra da birlikte olma oranı ise ayrı ayrı olma oranları çarpılarak bulunur.

AaBbcc = 1/2.1/2.1/2 = 1/8' dir.

 

Örnek soru 4: SsDd x SsDd çaprazlamasında;

a.Kaç çeşit fenotip oluşur?

b. Kaç çeşit genotip oluşur?

c. Oluşan genotip sayısı kaçtır?

ÇÖZÜM: Bu bir kendileştirme çaprazlamasıdır.

a. Fenotip çeşidi: n=2 ise 2n = 22= 4 çeşit fenotip

b. Genotip çeşidi: n=2 ise 3n= 32= 9 çeşit genotip

c. Genotip sayısı: n=2 ise 4n = 42 = 16 tane genotip oluşur.

 

Örnek soru 5: AaBBcc x AabbCc çaprazlamasında ABc fenotipli bireyin oluşma olasılığı nedir? (Genler bağımsızdır)

Çözüm: Her bir karakterin genotipleri ayrı ayrı çaprazlanarak istenen fenotiplerin oranı bulunur. Sonra da birlikte olma oranı ise ayrı ayrı olma oranları çarpılarak bulunur.

 

user profile image
zilan gönderdi.
22.2.2017 / 23.44

cok tessekur ederim odevim vardi ve bu site cok yardimci oldu bana

user profile image
kadir gönderdi.
21.3.2017 / 22.40

örnek 1 yanlış cevap 2 3 çıkıcak

user profile image
Ergün ÖNAL gönderdi.
22.3.2017 / 0.43

Sevgili kadir, cevap 2 üzeri 3 ten 8 demek istediniz galiba. Şayet 3 karakteri melez (heterozigot) olmuş olsa dediğiniz doğru. Ancak dikkat ederseniz verilen örnekte Aa, Cc, Dd, Ee olmak üzere dört melez karakter var. O halde 2 üzeri 4 = 2.2.2.2=16 eder. Sizin itirazınızı anlayamadım. Yine de bir kontrol ederseniz memnun olurum. Teşekkür ederim.

user profile image
murat gönderdi.
27.3.2017 / 20.5

teşekkür ederim :)

user profile image
Rezan gönderdi.
29.3.2017 / 21.25

Cok teşekür ederim yazılım vardı iyi geldi

user profile image
Furkan gönderdi.
4.4.2017 / 19.38

Çok teşekkür ederim yarın sınavım vardı çok işime yarayacak :)

user profile image
vdtfryttgy gönderdi.
5.12.2017 / 18.38

Aa Bb Dd genotip iki birey çaprazlanıyor buna göre a- kaç çeşit genotip oluşur b-kaç çeşit fenotip oluşur c-AaBbDd genotipli olma olasılığı nedir d-A,a,d fenotipli olma olasılığı nedir e- tüm karakterlerin heterezigot olma olasılığı nedir f-tüm karakterlerin homozigot baskın olma olasılığı nedir

user profile image
Ergün Önal gönderdi.
14.12.2017 / 22.16

Kendileştirme çaprazlamalarında bireylerdeki karşılıklı heterozigot karakter sayısı "n" olmak üzere; -Fenotip çeşidi: 2 üzeri n, -Genotip çeşidi: 3 üzeri n, -Genotip sayısı 4 üzeri n formülü ile bulunur. Aa Bb Dd x Aa Bb Dd Kendileştirme çaprazlamasıdır. Karşılıklı heterozigot sayısı n=3 a. Genotip çeşidi: 3 üzeri n den 3 üzeri 3 = 3.3.3=27 b.-Fenotip çeşidi: 2 üzeri n den 2 üzeri 3= 2.2.2=8 c.AaBbDd olma olasılığı: Aa x Aa AA Aa Aa aa çaprazlamasından Aa oranı : 1/2 bulunur. Aynı işlemi diğerler için de yaparsanız. Bb : 1/2 Dd: 1/2 bulunur. Bunların birlikte olma oranı: 1/2x1/2x1/2=1/8 olur. d. A b d fenotipli olma olasılığı: A (AA, Aa, Aa) 3/4, b (bb) 1/4, d(dd) 1/4 bulunur. Birlikte olma oranı: 3/4x1/4x1/4= 3/64 e. Tüm karakterlerin heterozigot olma oranı (AaBbDd) : c şıkkında hesaplandı.


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR