BİYOLOJİ PORTALI

MAYOZ VE MİTOZ BÖLÜNME KARŞILAŞTIRMASI

Mayoz bölünmede kromozom sayısı değişimi

Mayoz bölünmede DNA miktarı değişimi

MİTOZ ve MAYOZ ARASINDAKİ FARKLAR

 

MİTOZ

MAYOZ

Vücudun bütün doku ve organlarında görülür.

Çiçeklerin ve hayvanların üreme organlarında görülür.

Tek hücrelilerde üreme, çok hücrelilerde büyüme, gelişme, rejenerasyon, bazı canlılarda (erkek arı gibi) gamet oluşumunu sağlar.

Eşeyli üreyen 2n kromozomlu canlılarda gamet (üreme hücresi) oluşumunu sağlar. Gmetler de üremeyi sağlar.

Zigot oluşumundan canlının ölümüne kadar devam eder.

Ergenlik döneminde başlar, üreme dönemi boyunca devam eder.

Sonuçta bir hücreden  iki yeni hücre oluşur.

Sonuçta bir hücreden  4 yeni hücre oluşur.

Oluşan hücreler, birbirleriyle ve atasal hücre ile aynı genetik yapıya sahiptir.

Oluşan hücreler, birbirlerinden ve atasal hücrelerden farklı genetik yapıya sahip sahiptir.

Kromozom sayısı değişmez.

Kromozom sayısı yarıya iner.

n, 2n, 3n kromozomlu hücrelerde görülebilir.

2n kromozomlu üreme ana hücrelerinde görülür.

Çekirdek ve sitoplazma bölünmeleri birer defa gerçekleşir.

Çekirdek ve sitoplazma bölünmeleri ikişer defa gerçekleşir.

Homolog kromozomlar ayrılmaz.

Anafaz I’de homolog kromozomlar ayrılır.

Tetrat, sinaps, kiyazma ve krossing over olayları görülmez.

Tetrat, sinaps, kiyazma ve bazen de krossing over görülür.

 

MİTOZ ve MAYOZUN ORTAK ÖZELLİKLERİ

1. DNA eşlenmesi

2. İğ ipliği oluşumu

3. Çekirdek zarı ve çekirdekçik erimesi

4.Kardeş kromatit ayrılması (Mitozda ve mayoz II’de)

5 Mitotik evreler (profaz, metafaz, anafaz, telofaz ve sitokinez)

ortak olarak görülür.   

MAYOZ I, MAYOZ II ve  MİTOZ ARASINDAKİ FARKLAR

MAYOZ I

MAYOZ II

MİTOZ

Replikasyon var.

Replikasyon yok.

Replikasyon var.

Homolog kromozomlar ayrılır.

Kardeş kromatitler ayrılır

Kardeş kromatitler ayrılır.

Homolog kromozomlar karşılıklı dizilir.

Kromozomlar yan yana dizilir.

Kromozomlar yan yana dizilir.

Sinaps, kiyazma ve tetrat görülür.

Sinaps, kiyazma ve tetrat görülmez.

Sinaps, kiyazma ve tetrat görülmez.

Krossing over görülebilir.

Krossing over görülmez.

Krossing over görülmez.

Kromozom sayısı yarıya iner.

DNA miktarı yarıya iner.

Kromozom ve DNA miktarı değişmez.

Sentromerler bölünmez.

Sentromerler bölünür.

Sentromerler bölünür.

Çekirdek bölünür

Çekirdek bölünür

Çekirdek bölünür

Sitoplazma bölünür.

Sitoplazma bölünür.

Sitoplazma bölünür.

Önemli hatırlatma!

1. Mayoz I’de kromozom sayısı, mayoz II’de DNA miktarı yarıya iner.

2. Mayoz I'in ANAFAZ I evresinde homolog kromozomlar ayrıldığı için kromozom sayısı yarıya iner.

3. Mayoz II’nin başlangıcında DNA eşlenmesi (replikasyon) olmadığı için DNA miktarı yarıya iner.

4.Mitozda olduğu gibi mayoz bölünmede de oluşan hücreler ile ana hücrenin; sitoplazma miktarı, hücre büyüklüğü ve organel sayısı farklı olabilir.

5. Mayozda oluşan hücrelerin ana hücre ile organel çeşidi farklı olabilir. Örneğin yumurta ana üreme hücresinde sentrozom bulunurken, mayoz ürünü olan yumurta hücresinde sentrozom yoktur. Dolayısı ile yumurta hücreleri bölünmezler.

 

MAYOZUN ÖNEMİ

-Bir türün bireyleri arasındaki genetik çeşitlilik ve kromozom sayısının türler arasında sabit tutulması mayozla sağlanır.

-Mayozun profaz I evresinde gerçekleşen, krosing over sırasında meydana gelen gen değişimi (krossing over) genetik çeşitliliğin nedenlerinden biridir. Bu durum yeni gen kombinasyonları meydana getirir.

-Mayoz I’in anafaz I evresindeki homolog kromozomların rast gele ayrılması çeşitliliğin bir diğere sebebidir.

-Ayrıca eşeyli üreme sırasındaki rastgele eşleşmelerle de genetik çeşitlilik oranı artar. Örneğin gametinde 8 milyon farklı kombinasyon oluşabilen bir kişi eş olarak gametinde yine 8 milyon farklı kombinasyon oluşabilen birini seçeceğine göre bu iki kişi 64 trilyon olası kombinasyonu temsil ediyor demektir.

-Diploit (2n) kromozomlu üreme ana hücreleri mayozla haploit (n) kromozomlu gametleri meydana getirir. n kromozomlu gametlerin döllenmesi sonucunda oluşan zigotun kromozom sayısı 2n olur. Böylece mayozla kromozom sayısının nesiller boyunca sabit kalması sağlanır.

Yumurta + Sperm   Zigot  Embriyo

     (n)            (n)                              (2n)                 (2n)

 

user profile image
boşver gönderdi.
30.12.2016 / 13.23

mayozun önemi kısmında 3. maddede ''mayozun anafaz 1 evresindeki homolog kromozomların restgele dağılması cesitliliğe neden olur '' denmesi gerekiyor

user profile image
Ergün Önal gönderdi.
30.12.2016 / 20.45

Sehven yazılmıştır. Düzeltme yapıldı teşekkür ederim.

user profile image
Gizemlii gönderdi.
3.1.2017 / 22.2

Çok teşekkür ederim cidden çok yardıma dokundu


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR