BİYOLOJİ PORTALI

Bu yazıyı paylaşabilirsiniz

BEBEĞİN DOĞUM ÖNCESİ GELİŞİMİ, GELİŞİM OLUMSUZ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ve HAMİLELİĞİN İZLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER

BEBEĞİN DOĞUM ÖNCESİ GELİŞİM EVRELERİ

-Gelişen birey ilk 8 hafta embriyo, 8. haftadan doğuma kadar da fetüs (cenin) olarak adlandırılır.

1. GÜN: Dölenmeden sonra zigot, döllenme borusu iken segmentasyon başlar.

2. GÜN: Segmentasyon devam ederken dört blastomerli yapı döl yatağına ilerlemeye devam eder.

3. GÜN: Embriyo morula evresine ulaşır.

5. GÜN: Embriyo, blastula evresinde ve döl yatağına tutunmaya hazır hâldedir.

7. GÜN: Embriyo uterus duvarına yerleşir. bu olaya implantasyon denir.

2-8. HAFTA: Hamileliğin ikinci haftasından sekizinci haftası sonuna kadar devam eden dönemde, plasentanın oluşumu, belli başlı iç organlar ve dış vücut yapıları gelişir. Dört haftalık

insan embriyosu 5 mm olmasına karşın omurgalı embriyosu olarak tanınabilir. Organ sistemleri de şekillenmeye başlar. Örneğin kalp atmaya, kollar ve bacaklar oluşmaya başlar.

Sekizinci haftada embriyo 25 mm büyüklüğe ulaşır. Göz, kulak ve burun taslakları iyice tanınmaya başlar, yüz ana hatlarıyla belirginleşir. İlk olarak ayak, daha sonra el parmakları oluşur. İnsan embriyosu bu evrede tam olarak tanınabilir ve ayırt edilebilir. Sekizinci haftadan itibaren embriyoya fetüs (cenin) adı verilir.

3. AY: Üçüncü ayın içerisinde fetüsün saçları ve tırnakları çıkmaya başlar. Bu ayda fetüsün cinsiyeti belli olur ve 75 mm büyüklüğüne ulaşır.

4. AY: Dördüncü ayında insan fetüsü ergin bir insan yüzünün şekline sahip olur, parmak izleri oluşur. Fetüsün boyu yaklaşk 13 cm, ağırlığı ise 75 gr kadardır.

6. AY:  Duyuları tümüyle gelişmiş durumdadır. Öksürebilir ve hıçkırabilir. Gözlerini açabilir.

7. AY: Fetüs kırmızı ve buruşuk derilidir. Bu ayda doğan fetüsün yaşama şansı yükselmiştir. Bu duruma  prematüre (erken doğum) denir.

8. AY: Deri altına yağ depolanmaya başlandığı için ergindeki

görünümünü alır.

8. AY:  Fetüs 47 cm uzunluğa ulaşır. Deri kırışık değildir,

kırmızımsı olarak görünür. Çocuk zenci bile olsa, kırmızı gözükür; çünkü henüz derisinde pigment oluşmamıştır.

Fetüsün bütün organları gelişmiştir ve işlevsel hale gelmiştir.

Bu evreden sonra doğum gerçekleşir.

HAMİLELİKTE BEBEĞİN GELİŞİMİNİ OLUMSUZ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

1. Hamilelikte sigara kullanımı: Fetüste düşük doğum ağırlığı, erken doğum, erken doğuma bağlı ölümler görülme riski arttırır. Ayrıca nikotinin fetüse giden kan miktarını azalttığı, karbonmonoksidin kandaki oksijen oranını azalttığı belirlenmiştir.

-Çocukluk döneminde astım gelişme riskini arttırmaktadır. Çocukta dikkat eksikliği, hiperaktivite, davranış bozuklukları, IQ düşüklüğü, öğrenme güçlükleri gibi durumlarla çok karşılaşılmaktadır.

2. Hamilelikte uyuşturucu kullanımı: Erken doğuma, hepatit, AIDS, tüberküloz gibi hastalıkların bulaşmasına, ciddi gelişim geriliklerine, beyinde ağır kalıcı hasarlara yol açtığı bilinmektedir.

-Ayrıca çocukluk döneminde davranış bozukluklarına, zeka geriliğine, öğrenme bozukluklarına neden olabilir.

3. Hamilelikte alkol kullanımı: Hamilelikte alınan alkol kana karışarak plasental yolla bebeğe ulaşır ve tedavisi olmayan

doğumsal anormalliklere (fetal alkol sendromu=FAS) neden  olur.

-Ayrıca çocukluk döneminde öğrenme güçlüğüne, zeka geriliğine, vücut şeklinde bozukluğa, sosyal ve duygusal gelişim bozukluklarına neden olabilmektedir.

 4. Hamilelikte folik asit yetersizliği: Kırmızı kan hücresi, deri hücresi gibi yeni hücre üretimi için gerekli olan folik asit bir B grubu vitamini türüdür. Vücutta depolanmadığından her gün gereken miktarda alınması gerekir. Özellikle hamilelik döneminde fetüsün hücrelerinin gelişmesi ve vücut dokularının üretimi için önemlidir.

 -Mercimek, Yeşil Yapraklı Sebzeler,  Narenciye folik asit kaynağı olarak görülebilir.

-Folik asit eksikliğinde düşük doğum ağırlıklı bebekler, nöral tüp defektleri (NTD) ve annede anemi oluşur. İnsandaki nöral tüp adı verilen yapı, beyin dokusundan başlayıp

boylu boyunca omuriliği de içine alacak şekilde aşağı doğru uzanan bir yapıdır. Nöral tüp defektleri en ağır sağlık sorunlarındandır. Anne karnındaki bebeğin 4. haftasının sonuna kadar kapanması gereken nöral tüpün açık kalması sonucunda;

• Bebeğin kafatası kemiklerinin bir kısmının olmaması,

• Bebeğin beyninin gelişmemesi,

• Bebeğin beyin ve zarlarının dışarı fırlaması,

• Omurganın üzerindeki zarla birlikte omurganın arka kısmındaki bir yarıktan fıtık şeklinde de dışarı çıkması gibi bozukluklar görülebilir.

HAMİLELİĞİN İZLENMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER

1. Ultrason değerlendirmesi:  Ultrason denilen ses dalgaları- nın yayılmasıyla uygulanan teknikle doğum öncesinde kalıtsal hastalıkların ve anomalilerin belirlenmesinin yanı sıra bebeğin sağlıklı gelişip gelişmediği kontrol edilir

-Ultrason yönteminin hiçbir zararı yoktur ve rutin kontroller sırasında mutlaka kullanılmalıdır.

-Ultrason yöntemiyle hem bebekteki anormallikler hem de gelişim düzeyi belirlenebilir. Bu da sağlıklı bebeklerin doğa- bilmesi için gereken incelemelerin yapılmasını kolaylaştırır.

Gelişim anormalliklerini erken tespit etmek, ailelerin engelli çocuk edinmelerini önleyebilir.

2. Amniyosentez Yöntemi: Doğumöncesi fetusun içinde yüzdüğü sıvıdan cerrahi müdahale ile bir miktar sıvı alma işlemine verilen addır.

- Genellikle genetikde, bebekte kromozom analizi, NTD (nöral tüp defekti) araştırması için uygulanır. Amniyosentez, çoğunlukla genetik incelemeler için yapılasa da,  bebeğin sıvısının normalden fazla olması gibi durumlarda da anne adayını rahatlatmak için tedavi amaçlı kullanılabilir.

- Amniyosentezin önerildiği durumlar:

- -Down sendromu başta olmak üzere bazı genetik hastalıkların görülme riski anne yaşı ile paralel olarak artış göstermesi nedeniyle, anne adayının yaşı beklenen doğum tarihinde 35 ya da daha fazla olacak ise amniyosentez yapılması önerilir.

-Çiftin halen Down sendromu gibi kromozom anormalliği olan bir çocuğu varsa.

- Anne X kromozomu ile geçen hemofili gibi bir hastalığın taşıyıcısıysa

- Bebeğin akciğerlerinin olgunluk derecesinin değerlendirilmesi gerektiğinde.

- Anne ve babada orak hücreli anemi gibi otozomal çekinik bir genle taşınan hastalığı taşıması durumunda.

 

user profile image
kazım gönderdi.
20.2.2017 / 23.26

işime yaradı saolun


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR