BİYOLOJİ PORTALI

Bu yazıyı paylaşabilirsiniz

DİŞİ ÜREME SİSTEMİNİN HORMONAL KONTROLÜ VE MENSTRUAL DÖNGÜ EVRELERİ

Geri bildirim (feed back) mekanizması:

-Hipofiz ve hipofiz denetimindeki endokrin bezlerin karşılıklı etkileşim içinde çalışarak kanda hormon miktarının dengelenmesine geri bildirim (feedback mekanizması) denir.

-İki şekilde gerçekleşebilir;

1. Pozitif geri bildirim (Pozitif feed back): Hipofizin sürekli olarak bir endokrin bezi uyararak hormon üretimini sağlamasıdır.

2. Negatif geri bildirim (Negatif feed back):Bir endokrin bezden salgılanan hormon vücutta gerekli aktiviteyi gösterdikten sonra hipofizi etkileyerek, hipofizin hormon salgısını engellemesidir.

Örnek: LH ile progesteron hormon miktarları pozitif geri bildirimle ayarlanır. FSH ve östrojen miktarları negatif geri bildirimle ayarlanır.

Dişi üreme sisteminin hormonal kontrolü

Şekil: Dişi üreme sisteminin hormonal kontrolü

Dişi üreme sisteminin hormonal kontrolü

Şekil: Dişi üreme sisteminin hormonal kontrolü

 

Menstrual Döngü (Âdet Döngüsü) Evreleri

-Hipotalamustan salgılanan RF hipofizi uyarır, hipofizden FSH, LH salgılanır ve bu hormonlar yumurtalığı etkiler.

-Yumurtalıktan salgılanan hormonlar, döl yatağını etkileyerek dört evreden oluşan menstural döngüyü meydana getirir.

 

1. Folikül Evresi

-Folikülde yeni bir yumurtanın geliştiği evredir.

-Hipofizden FSH salgılanır. Bu hormon yumurtalıktaki folikülleri uyarır.

-Foliküllerden biri gelişir, folikül kılıfı kalınlaşır ve içi sıvı dolar.

-Foliküldeki yumurta hücresi olgunlaşarak döllenme özelliği kazanır.

-Bu evrede folikülden östrojen hormonu salgılanır.

-Kanda östrojen hormonu arttığında hipofizin FSH salgısı azalır.

- Folikül içinde yumurtanın olgunlaşma süresi ortalama 10-14 gün sürer.

2. Ovulasyon Evresi

Folikülün yırtılıp olgunlaşan yumurtanın serbest hâle gelmesine ovulasyon (yumurtlama) denir.  

-Ovulasyon hipofizden salgılanan LH hormonunun etkisiyle gerçekleşir .

-Bu olay menstrual döngünün ortalarına (14. gün) rastlar.

-Ovulasyon evresinde yumurta, yumurta kanalına geçer.

-Burada spermle karşılaşırsa döllenme olur.

Yumurtalıkta folikül gelişimi ve ovulasyon

Şekil: Yumurtalıkta folikül gelişimi ve ovulasyon

 

3. Korpus Luteum Evresi

-Ovulasyon evresinde yırtılan folikül, sarı renkli yağ damlacıkları taşıyan ve korpus luteum (sarı cisim) adı verilen yapıya dönüşür.

-Bu dönüşüm LH'nin folikülü uyarmasıyla gerçekleşir.

-Korpus luteum, hormon salgılayan bez özelliği taşır ve çok miktarda progesteron hormonu, daha az miktarda da östrojen hormonu salgılar.

-Progesteron hormonu döl yatağını embriyonun yerleşme olasılığına karşı hazırlar.

-Progesteronun etkisiyle döl yatağının iç duvarı kalınlaşarak süngerimsi bir yapı hâlini alır.

-Kılcal damarlar genişler. Kan ve mukus salgısı artar.  

-Döllenen yumurta döl yatağına tutunur.

-İnsan koryonik gonadotropin hormonunun etkisiyle korpus luteum bozulmadığı için gebeliğin 5. ayına kadar progesteron hormonu salgılamaya devam eder.

-Gebeliğin ileri dönemlerinde progesteron hormonu plasentadan salgılanır.

-Gebeliğin ileriki dönemlerinde plasenta oluşur ve korpus luteum bozulur.

4. Menstruasyon Evresi

-Yumurta döllenmezse korpus luteumun yapısı bozulur ve

progesteron salgısı azalır.

-Döl yatağı iç duvarı parçalanır. Oluşan doku parçaları döllenmemiş yumurtayla beraber kanamalar hâlinde vajinadan dışarı atılır.

-Kanamanın ilk günü yeni bir menstrual döngünün birinci günüdür.  Menstruasyon evresi yaklaşık 4-5 gün sürer.           

 

user profile image
Salih gönderdi.
7.3.2017 / 20.33

Gerçekten süper bi özet iki de bir karıştırıyodum, saolun.


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR