BİYOLOJİ PORTALI

Bu yazıyı paylaşabilirsiniz

DİŞİ ÜREME SİSTEMİNİN HORMONAL KONTROLÜ VE MENSTRUAL DÖNGÜ EVRELERİ

Geri bildirim (feed back) mekanizması:

-Hipofiz ve hipofiz denetimindeki endokrin bezlerin karşılıklı etkileşim içinde çalışarak kanda hormon miktarının dengelenmesine geri bildirim (feedback mekanizması) denir.

-İki şekilde gerçekleşebilir;

1. Pozitif geri bildirim (Pozitif feed back): Hipofizin sürekli olarak bir endokrin bezi uyararak hormon üretimini sağlamasıdır.

2. Negatif geri bildirim (Negatif feed back):Bir endokrin bezden salgılanan hormon vücutta gerekli aktiviteyi gösterdikten sonra hipofizi etkileyerek, hipofizin hormon salgısını engellemesidir.

Örnek: LH ile progesteron hormon miktarları pozitif geri bildirimle ayarlanır. FSH ve östrojen miktarları negatif geri bildirimle ayarlanır.

Dişi üreme sisteminin hormonal kontrolü

Şekil: Dişi üreme sisteminin hormonal kontrolü

Dişi üreme sisteminin hormonal kontrolü

Şekil: Dişi üreme sisteminin hormonal kontrolü

 

Menstrual Döngü (Âdet Döngüsü) Evreleri

-Hipotalamustan salgılanan RF hipofizi uyarır, hipofizden FSH, LH salgılanır ve bu hormonlar yumurtalığı etkiler.

-Yumurtalıktan salgılanan hormonlar, döl yatağını etkileyerek dört evreden oluşan menstural döngüyü meydana getirir.

 

1. Folikül Evresi

-Folikülde yeni bir yumurtanın geliştiği evredir.

-Hipofizden FSH salgılanır. Bu hormon yumurtalıktaki folikülleri uyarır.

-Foliküllerden biri gelişir, folikül kılıfı kalınlaşır ve içi sıvı dolar.

-Foliküldeki yumurta hücresi olgunlaşarak döllenme özelliği kazanır.

-Bu evrede folikülden östrojen hormonu salgılanır.

-Kanda östrojen hormonu arttığında hipofizin FSH salgısı azalır.

- Folikül içinde yumurtanın olgunlaşma süresi ortalama 10-14 gün sürer.

2. Ovulasyon Evresi

Folikülün yırtılıp olgunlaşan yumurtanın serbest hâle gelmesine ovulasyon (yumurtlama) denir.  

-Ovulasyon hipofizden salgılanan LH hormonunun etkisiyle gerçekleşir .

-Bu olay menstrual döngünün ortalarına (14. gün) rastlar.

-Ovulasyon evresinde yumurta, yumurta kanalına geçer.

-Burada spermle karşılaşırsa döllenme olur.

Yumurtalıkta folikül gelişimi ve ovulasyon

Şekil: Yumurtalıkta folikül gelişimi ve ovulasyon

 

3. Korpus Luteum Evresi

-Ovulasyon evresinde yırtılan folikül, sarı renkli yağ damlacıkları taşıyan ve korpus luteum (sarı cisim) adı verilen yapıya dönüşür.

-Bu dönüşüm LH'nin folikülü uyarmasıyla gerçekleşir.

-Korpus luteum, hormon salgılayan bez özelliği taşır ve çok miktarda progesteron hormonu, daha az miktarda da östrojen hormonu salgılar.

-Progesteron hormonu döl yatağını embriyonun yerleşme olasılığına karşı hazırlar.

-Progesteronun etkisiyle döl yatağının iç duvarı kalınlaşarak süngerimsi bir yapı hâlini alır.

-Kılcal damarlar genişler. Kan ve mukus salgısı artar.  

-Döllenen yumurta döl yatağına tutunur.

-İnsan koryonik gonadotropin hormonunun etkisiyle korpus luteum bozulmadığı için gebeliğin 5. ayına kadar progesteron hormonu salgılamaya devam eder.

-Gebeliğin ileri dönemlerinde progesteron hormonu plasentadan salgılanır.

-Gebeliğin ileriki dönemlerinde plasenta oluşur ve korpus luteum bozulur.

4. Menstruasyon Evresi

-Yumurta döllenmezse korpus luteumun yapısı bozulur ve

progesteron salgısı azalır.

-Döl yatağı iç duvarı parçalanır. Oluşan doku parçaları döllenmemiş yumurtayla beraber kanamalar hâlinde vajinadan dışarı atılır.

-Kanamanın ilk günü yeni bir menstrual döngünün birinci günüdür.  Menstruasyon evresi yaklaşık 4-5 gün sürer.           

 

user profile image
Salih gönderdi.
7.3.2017 / 20.33

Gerçekten süper bi özet iki de bir karıştırıyodum, saolun.

user profile image
Seren Güzelel gönderdi.
25.5.2017 / 13.18

Geri bildirim orneklerinde birinin pozitif birinin negatif olmasi gerekmezmi? LH pozitif ,FSH negatif ??

user profile image
Ergün Önal gönderdi.
3.6.2017 / 3.25

Hayır. Böyle bir zorunluluk yoktur. Örnek: LH ile progesteron hormon miktarları pozitif geri bildirimle ayarlanır. FSH ve östrojen miktarları negatif geri bildirimle ayarlanır.

user profile image
Nil gönderdi.
9.6.2017 / 0.45

Yurtdisinda anatomy dersleri aliyorum ve her zaman konunun turkcesini sitenizden okuyunca dahada iyi pekisiyor,cok tesekkurler basit ve anlasilir yazilariniz icin, gercekten cok yardimci oluyor bana!!!!


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR