BİYOLOJİ PORTALI

Bu yazıyı paylaşabilirsiniz

DESTEK ve HAREKET SİSTEMİ-1 KEMİK DOKU ve ÇEŞİTLERİ

-Destek ve hareket sistemi kıkırdak, kemik ve kas dokudan oluşur.

- Yeni doğmuş bir çocukta yaklaşık 300 kemik bulunur. Ancak yaş ilerledikçe bazı kemiklerin birbirleriyle kaynaşması sonucu 206 kemik içeren iskelet sistemi oluşur.

-İnsandaki iskelet yapıyı kemik ve kıkırdak doku oluşturur.

-İskelet; baş, gövde ve üyeler iskeleti olarak gruplandırılır.

-a. Baş iskeleti, beyni koruyan kafatası kemikleri ile yüzümüze şekil veren yüz kemiklerinden oluşur.

-b. Gövde iskeleti, Göğüs kemiği, omurga, omuz, kalça ve kaburga kemiklerinden oluşan iç organların korunması ve vücut desteğinin sağlanmasında önemli rol oynar.

-Omuz kemeri: Önde iki köprücük, arkada iki tane kürek kemiğinden oluşur.

-Kalça kemeri: Oturga, kalça ve çatı kemiklerinden oluşur.

-c. Üyeler iskeleti ise vücudun hareketinde görevli kol ve bacak kemiklerini kapsar. İnsanda iskelet yapısı

Şekil: İnsanda iskelet yapısı

İskelet Sisteminin Görevleri

- Kaslar ve eklemlerle birlikte vücudun hareketini sağlamak

- Vücuda şekil vermek

- İç organları korumak

- İç organlara ve kaslara bağlanma yüzeyi oluşturmak

- Mineral depolamak

- İliklerde kan yapımını sağlamak

A. Kemik Doku ve Çeşitleri

-Embriyo döneminde kıkırdak özelliğinde olan iskelet, kalsiyum karbonat, kalsiyum fosfor gibi mineral tuzların birikmesiyle kemikleşir. Fakat kulak, burun, eklem gibi kısımlarda kıkırdak özelliği korunur.

-Kemik dokuyu oluşturan hücrelere osteosit, organik ve inorganik maddelerden oluşan ara maddeye de osein denir.

-Oseinin organik kısmı protein yapısındaki kollagen liflerden oluşur. İnorganik kısmı ise kalsiyum fosfat, kalsiyum karbonat, kalsiyum florür, potasyum ve magnezyumdan meydana gelir.

-Yaş ilerledikçe oseindeki organik madde azalır, inorganik madde artar. Bu nedenle yaşlandıkça kemikler sertleşir ve kırılganlığı artar.

-Kemik hücreleri yıldız şeklinde olup kemik dokusunda lakün adı verilen boşluklarda yer alır.

-Bütün kemiklerin dışında kemik zarı (periost) bulunur.

-Periost, bağ dokudan yapılmış, bol miktarda sinir ve kan damarı içerir.

-Periostun görevleri:

§ -Yeni kemik hücreleri oluşturmak

§ -Kemiğin enine büyümesini sağlamak

§ -Kemiğin yenilenmesini ve onarımını sağlamak.

-İnsan kemikleri, iki farklı kemik doku bulundurur. Bunlar, sert (sıkı) kemik doku ve süngerimsi kemik dokudur.

1. Sert (sıkı) kemik doku: Kemiklerin dış kısmında bulunan sert tabakadır. İçinde kan damarları ve sinirlerin bulunduğu boyuna uzanan havers kanallarına sahiptir. Havers kanallarını birbirine bağlayan enine kanallara ise volkman kanalları adı verilir.

Kemik dokuyu oluşturan yapılar

Şekil: Kemik dokuyu oluşturan yapılar

2. Süngerimsi kemik doku: Uzun kemiklerin baş kısımlarında, kısa ve yassı kemiklerin içinde bulunur. Gözenekli bir yapıya sahiptir ve bu gözeneklerin içinde kan hücrelerinin yapıldığı kırmızı kemik iliği bulunur.

Şekillerine göre kemik çeşitleri

1. Uzun kemikler: Kol ve bacaklarda bulunan, uzunluğu kalınlığından fazla olan, silindir şeklindeki kemiklerdir.

El ve ayak parmak kemikleri de uzun kemiklerdir.

-Uç kısımlarındaki şişkin bölgelere baş, iki baş kısım arasındaki bölgeye ise gövde adı verilir. Baş kısımlarının dışı sert kemik doku, içi süngerimsi kemik doku yapısındadır.

-Süngerimsi kemik dokunun içindeki boşluklarda kan hücrelerinin üretildiği kırmızı kemik iliği bulunur.

 Gövdede sert kemik doku bulunur. Gövdenin ortasındaki boşlukta ise sarı kemik iliği yer alır.

- Uzun kemiğin baş kısmı ile gövdesi arasında, kemiğin boyuna uzamasını sağlayan kıkırdak doku yapısında epifiz plağı denilen büyüme bölgesi bulunur. Bu kıkırdak yapı 19-23 yaşından sonra kemikleşir ve kemiğin boyuna uzaması durur. İnsanlarda boydaki uzamanın sınırlı olmasının nedeni budur.

Uzun kemiğin yapısı

Şekil: Uzun kemiğin yapısı

2. Yassı kemikler: Yassı ve ince kemiklerdir. Kafatası, kaburga, kürek ve kalça kemikleri yassı kemiklere örnek verilebilir.

3. Kısa kemikler: Uzunluk, genişlik ve kalınlıkları birbirine yakın olan kemiklerdir. Örneğin el ve ayaklardaki bilek kemikleri kısa kemiklerdir.

4. Düzensiz şekilli kemikler: Belli bir şekli olmayan, baskılara karşı dayanıklı, sağlam kemiklerdir. Örneğin omurlar ve çene kemikleri düzensiz kemik çeşitleridir.

Kan üretimi, yassı, kısa ve düzensiz şekilli kemiklerde yaşam boyu devam ederken; uzun kemiklerde yaklaşık 30 yaşına kadar devam eder.

-Periost (kemik zarı), süngerimsi kemik doku, set kemik doku, kırmızı kemik iliği, havers ve volkman kanalları tüm kemik çeşitlerinde bulunur.

-İlik kanalı ve sarı kemik iliği sadece uzun kemiklerde bulunur. Ağır kanamalarda ve vücudun oksijensiz kaldığı durumlarda sarı ilik aktif kan hücresi üretebilen kırmızı kemik iliğine dönüşebilir.

user profile image
ahmet faruk gönderdi.
28.5.2017 / 12.43

eyw


Yorum Bırak



DİĞER BAŞLIKLAR

KONU BAŞLIKLARI

POPÜLER KONULAR